Proses Pengantarabangsaan Filem Melayu

(2)
Antara ciri yang wajar dihalusi oleh penulis ataupun panel penulis ialah rentetan plot yang menuju puncak sehingga berakhir dengan peleraian penuh dramatik, sesuatu yang tidak didugai khalayak. Pastinya skrip seperti ini bernilai puluhan ribu dan malahan ratusan ribu ringgit, bukannya sepuluh ataupun lima belas ribu ringgit seperti yang ditawarkan oleh badan tertentu melalui peraduan menulis skrip filem.
Sehingga ini nampaknya tiada lonjak kemarahan karyawan seni filem tempatan terhadap keputusan juri mengangkat Gubra arahan Yasmin Ahmad sebagai filem terbaik pada Festival ke-19 Filem Malaysia, suatu kontradiksi daripada keributan penuh gelora akan keputusan juri tahun 2005. Gubra sesungguhnya filem terbaik memenuhi ciri-ciri kreativiti filem gemilang biarpun tidak tersohor.
Penerbit dan pengamal filem bergantung harapan dan sokongan kewangan daripada Finas yang diberitakan mendapat peruntukan RM50 juta. Peruntunan besar ini dikatakan dapat menghasilkan 20 hingga 25 buah filem berdasarkan kos penghasilan sesuatu filem sekitar satu juta hingga satu setengah juta ringgit, jumlah amat kecil berbanding dengan kos pembikinan filem barat.
Maka berbicara lagi bos KRU, Norman Abdul Halim, “Kami juga kemudian dapat tahu ada inisiatif daripada Kementerian Sains, Teknologi, dan Inovasi (MOSTI) yang dinamai geran e-content. Kami kemukakan cadangan kerana daripada segi budjetnya memang agak besar RM8 juta dan kami tidak mampu.
“Kami juga terpaksa mencari penaja seperti Celcom dan Malaysian Philharmonic Ochestra dan modal dalaman sendiri.”
Namun begitu yang penting ialah pengagihan yang saksama dan seadil mungkin agar semua pihak terbabit dan yang berminat dapat sama-sama mengecapi kemewahan dunia perfileman sekarang. Karyawan filem patutnya dapat mengangkat pengalaman baik daripada Suhaimi Baba yang diangkat Pengarah Terbaik melalui Pontianak Harum Sundal Malam 2 jika mahu menjadikan perfileman profesion yang menjanjikan pada masa depan.
Ketua Pengarah Finas dilantik daripada kalangan calon yang ada pengalaman dalam dunia perfileman. Dulu-dulu Ketua Pengarah ini diangkat daripada kalangan kaki tangan awam, yang dalam beberapa hal tidak ada latar belakang perfileman. Hal begini diperlukan kerana Finas harus ditadbir urus sebagai organisasi pengeluaran filem, bukan sebagai jabatan kerajaan.
Ada cadangan memperkemas Akademi Filem Malaysia (AFM) bagi memasti institusi ini mampu menjadi pusat latihan pengeluaran filem berkesan. Tindakan begini wajar dilakukan demi kelahiran modal insan minda kelas pertama dalam bidang perfileman. Rata-rata pelakon filem barat terlatih secara akademik sebelum mereka diketengahkan membintangi filem. Hakikatnya di sini lain kerana keberhasilan pelakon menjiwai watak tertentu nampaknya lebih didasari oleh bakat yang terasuh secara inisiatif sendiri.
Sesungguhnya filem menuntut gabung-jalin pelbagai elemen teknologi terserap ke dalam karya dengan adunan yang cukup intim dan ampuh. Sambutan khalayak menuntut komited cukup tinggi lagi berdisiplin pengarah, penulis skrip, penerbit, pengadun suara, penata muzik, dan penggubah lagu dalam pembikinan filem penuh keabadian persis filem Seniman Agung allahyarham Tan Sri P. Ramlee.
Teladani usaha gigih yang dilakukan oleh KRU pimpinan Norman dalam usaha hendak memecahkan tembok filem Melayu pada tahap antarabangsa. Mereka telah mulakan usaha mengantarabangsakan filem Melayu sejak 2006 apabila mereka pergi ke Hong Kong, Bangkok, dan American Filem Market. Usaha awal pemupukan kenalan ini bertujuan hendak mendapatkan pasaran antarabangsa.
Begitulah akhirnya mereka berjaya. Filem Hikayat Merong Mahawangsa sudah terjual, biarpun belum siap sepenuhnya. Kata Norman, “Dari situ, kami juga dapat modal untuk menampungi kos selebihnya”.
Ringkasnya, pembikinan filem perlu disertai usaha pemasaran melalui konteks peringkat awal penjualan skrip kepada ajen pemasaran filem antarabangsa.

"Filem tidak wajar membohongi sejarah"

Rata-rata berpendapat bahawa ‘Bukit Kepung”, “Embun” dan “Paloh” filem-filem tempatan yang bermutu tinggi baik dari segi cerekanya mahupun teknik penggambaran dan penataan bunyi. Ketiga-tiganya memperlihat gabung-jalin teranyam dengan cukup intim di antara faktor teknologi dengan bukan teknologi.
Filem bermutu berbeza daripada filem popular dan mendapat sambutan hangat. Yang bermutu filem mantap dari segi persembahan dan pembikinannya sekaligus mantap pula dari segi jalinan cerita dengan mengangkat persoalan kemanusiaan sejagat yang benar-benar hebat lagi menyentuh hati dan perasaan. Yang penting ada nilai keabadiannya.
Filem-filem keluaran Holywood misalnya mementingkan keseimbangan di antara skrip bermutu dengan pembikinan tercanggih. Faktor teknologi memperlihat kreativiti penerbit dan pengarah filem memperaga kecanggihan teknologi dan komunikasi terkini dalam pembikinan filem. Penghasilan filem seperti Titanic ataupun The Da Vinci Code misalnya menuntut kos berjuta-juta dolar yang bagi penerbit filem tempatan amat sukar hendak dipenuhi seperti terbukti kegagalan memfilemkan peristiwa sejarah Pasir Salak dan Pahlawan Naning..
Filem-filem besar dan bermutu dari Barat sejak dulu lagi bersandarkan kepada skrip bermutu. Nampaknya yang gah seperti “Ten Commandments” bersendikan peristiwa sejarah yang hebat, seperti “Bukit Kepung”, “Embun”, dan “Paloh”. Malangnya khalayak negara kita kurang meminati filem seperti ini sebab didakwa terlalu ‘berat’ hendak diikuti, difahami, dan apatah lagi dihayati.
Filem perlu diusahakan secara serius dengan penuh komited seperti dibuktikan oleh “Embun”, yang memaparkan kekejaman askar Jepun ke atas penduduk tempatan khususnya gadis tempatan tanpa berdosa. Pastinya yang dituntut dalam konteks masyarakat majmuk seperti kita ialah cereka berunsur sejarah yang tidak membohongi fakta-fakta sedia terlakar.
Sebab itulah, filem dokumentari, “Lelaki Komunis Terakhir” ditolak untuk tontonan khalayak pelbagai bangsa. Perhitungan yang tersalah hemat bakal mengundang padah, persis jolokan kemarahan pengganut agama Kristian akibat pembohongan sejarah dan fakta dalam filem The Da Vinci Code.
Penonjolan wira negara dalam perjuangan penuntutan dan pengisian kemerdekaan lebih dapat menyemarakkan semangat patriotik dan cinta akan negara. Kecelekan sejarah kalangan generasi terbaru terlakar melalui pendekatan filem seperti ini yang bakal menerjah keluhuran peribadi dan kecanggihan diri.
Seperti juga dengan karya seni yang lain, filem memerlukan cerita yang dapat memenuhi ciri pengkaryaan khusus. Tema besar seperti nilai kemanusiaan dan perjuangan terhadap sesuatu objektif tidak akan bermakna seandainya elemen yang mendasari karya kretif bermutu tidak terpenuhi.
Presiden Ekesekutif KRU Berhad Norman Abdul Halim mengakui hakikat ini lalu beliau memilih Hikayat Merong Mahawangsa untuk filem terbarunya, yang dipersembah dalam interpretasi moden. Benar, Norman telah mengusahakan filem secara serius. Komitmen yang begitu tinggi ada pada KRU Berhad.
Dalam konteks antarabangsa, filem penuh aksi ini mempertemukan putera-puteri Raja Rom dan China bersatu di tanah air baru sahaja ditubuhkan, dinamai Langkasuka, iaitu negeri Kedah Tua. Fantastik dan penuh futuristik.
Kepada KRU, filem bukan sekadar membuat filem tetapi juga satu perniagaan atau entertainment business. Selain kreatif membuat filem, kita juga kena kreatif untuk dapatkan dana sama ada sektor swasta mahupun kerajaan.
Baginya, yang penting kita kena keluar dari pasaran tempatan dan tidak begitu bergantung kepada kepompong tempatan sahaja.
Risikonya amat besar. Khalayak biasanya suka akan filem penuh aksi mempertahan diri seperti kungfu. Justru terbitan filem begitu perlu diperbanyakkan. Filem animasa ya, animasi mungkin ada pasaran tetapi masalahnya kos yang tinggi selain agak sukar hendak menyaingi syarikat gergasi seperti Pixar dan Disney, yang canggih dan tinggi teknologinya.